Sərgilər və Müzakirələr

Aida Mahmudovanın xalça silsiləsi ənənənin incə reinterpretasiyası kimi çıxış edir; burada Azərbaycan toxuculuq praktikasının vizual dili qorunur və eyni zamanda yenidən mənalandırılır. Onun Elysium adlı rəsm silsiləsinə əsaslanan bu nümunələr ayrı-ayrı fraqmentləri toxunmuş formaya çevirərək, rəngkarlıq səthindən maddi struktura keçidi ifadə edir. Elysium silsiləsindən (2024–2025) olan üç ədəd əl ilə toxunmuş xalça (hər biri 150 × 200 sm) qadın sənətkarlar tərəfindən Nardaran, Şəmkir və Qubada fəaliyyət göstərən sənətkarlıq emalatxanaları ilə əməkdaşlıq çərçivəsində hazırlanmışdır. Laybalay işləmə texnikaları, faktura variasiyaları və materiala müdaxilələr ənənəvi düz səth anlayışından kənara çıxır, əsəri isə formanın və maddiliyin aktiv şəkildə mənanı ifadə etdiyi sahəyə çevirir. Onlar birbaşa uyğunlaşdırma deyil, müstəqil bir əsərlər silsiləsi kimi formalaşır və burada rəngkarlığın dili tekstil vasitəsilə yenidən düşünülür. Kompozisiyalar fraqmentasiya prosesinə əsaslanaraq ayrı-ayrı elementləri təcrid etməyə və ya açmağa imkan verir. Bu detallar toxunmuş səthdə müəyyən bir müstəqillik dərəcəsi ilə üzə çıxır, forma, miqyas və material arasında qarşılıqlı münasibətlər qurur. Bu yanaşma vasitəsilə rəssam xalçaçılığın tarixi vizual dilinə istinad edir və eyni zamanda onu müasir bədii kontekstdə yerləşdirərək yeni ifadə imkanları formalaşdırır.

Rəssam haqqında: Aida Mahmudova Azərbaycanda rəssam və incəsənət hamisi, Bakıda YARAT Müasir İncəsənət Məkanının və kolleksiya dizaynı və dekor sahəsində fəaliyyət göstərən CHELEBI brendinin təsisçisidir. Londondakı Central Saint Martins College of Art and Design məzunu olan rəssamın yaradıcılığı rəssamlıq, heykəltəraşlıq və instalyasiya vasitəsilə yaddaş, məkan və mənsubiyyət mövzularını araşdırır. Onun əsərləri Bakı, Roma, Vyana, Nyu-York, London və 56-cı Venesiya Biennalesi də daxil olmaqla müxtəlif beynəlxalq məkanlarda nümayiş olunub.

Bir-birinə Hörülmüş Qütblər sərgisində Cəvahir Kolgini mənəvi transformasiya, psixoloji gərginlik, dəyişməyənlə dəyişən arasında mövcud olan incə tarazlığı araşdırır. Əl toxumasının dili ilə qurulan bu əsərlər yaşanmış təcrübəni xətlər, ilmələr, tor quruluşu və pikselvari elementlərdən ibarət toxunmuş struktura çevirir, eyni zamanda rəssamın mədəniyyətlərin kəsişməsi və toqquşması ilə bağlı uzunmüddətli bədii axtarışlarını əks etdirir. Sərgi tekstili həm vizual obraz, həm də düşüncə forması kimi təqdim edir; burada duyğusal, zehni və mədəni qatlar bir-birinə qarışaraq birgəyaşayış və özünüifadə üzərində güclü bədii düşüncəyə çevrilir.

Rəssam haqqında: Cəvahir Kolgini Tirana İncəsənət Akademiyasında rəssamlıq və lif sənəti üzrə təhsil almış, daha sonra həmin akademiyada sənət tənqidi üzrə aspirantura təhsili keçmiş alban-amerikalı rəssamdır. O, 2004-cü ildən etibarən RIT Kosovo-da vizual incəsənət üzrə mühazirəçi kimi fəaliyyət göstərir. Onun əsərləri Albaniya, London, Nyu-York, Minneapolis, Texas və digər şəhərlərdə nümayiş olunmuş, Bir-birinə Hörülmüş Qütblər seriyasından olan işlər isə son illərdə Tirana və Nyu-Yorkda sərgilənmişdir.

Hərəkətdə Ruhlar izləyicini hərəkət, nəfəs və bədənlə maddənin içindən keçən enerjilərlə formalaşan emosional abstrakt bir dünyaya dəvət edir. Nadir Nuno Silk texnikasında çalışan Laurin Malenqro canlı təsir bağışlayan tekstil səthləri yaradır; bu əsərlər dərin suları, torpağı, odu və havanı xatırladır, sanki baxış qarşısında nəfəs alıb-verir. Onun işləri daxilə yönələrək deyilməyən və görünməyən qatlara nüfuz edir, materialın dili vasitəsilə sevinc, həssaslıq və transformasiyanı üzə çıxarır.

Rəssam haqqında: Laurin Malenqro Fransanın Aubusson şəhərində yaşayan belçikalı tekstil rəssamıdır. Aubusson həm qobelen ənənəsinin, həm də müasir tekstil sənətinin mühüm mərkəzlərindən biridir. İncəsənət tarixi və mədəni idarəetmə sahəsində təhsil aldıqdan sonra o, Madriddə Nuno Silk texnikası üzrə ixtisaslaşıb və sonrakı illərdə beynəlxalq səviyyədə tanınan yaradıcı fəaliyyət qurub. O, Homo Faber Fellowship, Ateliers d’Art de France və Gobelins Gallery mükafatları da daxil olmaqla bir sıra nüfuzlu təltiflərə layiq görülüb, həmçinin Latviyadakı Rothko Muzeyinin daimi kolleksiyasına daxil olan ilk rəssam olub.

“Nağılları Yaşadan İlmələr” – “Qarabağ xalçaları” kolleksiyası “Azərxalça” ASC və rəssam Fərid Rəsulov əməkdaşlığı nəticəsində ərsəyə gəlmişdir. Layihə Qarabağ xalçaçılıq ənənəsinə müasir baxış təqdim edərək, bu zəngin irsi yenidən düşünür, vizual olaraq transformasiya edir və çağdaş sənət kontekstində təqdim edir. Yun və ipək qarışığından, 3D texnikası ilə hazırlanan kolleksiyaya daxil olan əsərlər ornamental ənənəni müstəqil bədii hekayələrə çevirir, rəng, forma və ritm vasitəsilə yeni estetik ifadə yaradır. Sərgi çərçivəsində yalnız xalçalar deyil, eyni zamanda rəssamın bu kolleksiya ilə konseptual bağlılıq təşkil edən rəngkarlıq əsərləri də nümayiş olunur. Bu yanaşma tamaşaçıya ideyanın müxtəlif bədii müstəvilərdə inkişafını izləmək imkanı yaradır və layihənin ümumi vizual dilini daha dolğun şəkildə açır.

Rəssam haqqında: Fərid Rəsulovun yaradıcılıq fəaliyyəti intuisiya və müşahidənin kəsişməsində formalaşır. Burada adi olan, qavrayış araşdırma sahəsinə çevrilir. Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetində tibb təhsili almış Rəsulovun vizual sənətə keçidi ənənəvi karyera trayektoriyalarından kəskin və gözlənilməz bir qopuş idi. Qısa müddət ərzində o, müasir incəsənətdə özünəməxsus səs kimi formalaşır. 2009-cu ildə Azərbaycanı 53-cü və 2013- сü ildə 55-ci Venesiya Biennalisində təmsil etmiş və beynəlxalq səviyyədə tanınmışdır.

KilemArt seriyası: Türk çölünün qadınları 2023-cü ildə Assol türk çölü tarixindən ilhamlanan 14 qadın obrazından ibarət seriya yaradıb. Onların arasında Qauhar Batır və Barıs Qız kimi güclü qadın fiqurları yer alır. Bu əsərlər xalça üzərində təsvir edilərək ənənəvi ornamentləri müasir ifadə ilə birləşdirir, beləliklə güc, müdriklik və gözəlliyi formanın sərhədlərindən kənara çıxarır.

Rəssam haqqında: Assel Sabircanqızı (Assol) Qazaxıstanlı peşəkar rəssam və kreativ kontent yaradıcısı. 2026-cı ildə TikTok tərəfindən dünyanın Top 50 yaradıcıları siyahısına daxil edilib. O, köçəri mədəniyyəti müasir qrafiti texnikaları ilə birləşdirərək KilemArt adlandırdığı fərqli üslub yaradıb və ənənəvi xalçaları bədii kətanlara çevirir. @assolyaa adı ilə tanınan Assol sosial şəbəkələrdə geniş beynəlxalq auditoriya toplayıb. Onun əsərləri Astana, Berlin və Parisdə sərgilənib, dünya şöhrətli şəxslərə hədiyyə etdiyi işlərə dair videoları isə milyonlarla baxış toplayıb.

Müasir dünyada xalça artıq təkcə interyer elementi deyil. Xüsusilə etnomədəni kimliyin güclü olduğu cəmiyyətlərdə o, tarixin, kollektiv yaddaşın və mənəvi ənənələrin daşıyıcısı kimi, demək olar ki, sakral funksiyasını qoruyub saxlayır. Bu mövzunu daha geniş auditoriyaya çatdırmaq məqsədilə ictimai bədii -maarifləndirici proqram Şirvanşahlar Sarayı Kompleksinin Saray Məscidinin muzey məkanında təqdim olunacaq. Proqram Atesh Hub kuratorları Mənsurə Məmmədəliyeva və Bəxtiyar Əlinin mühazirə -prezentasiyalarından ibarətdir. Təqdimat Atesh Hub rəssamları - Ramil Məmmədli, Ellada Ağayeva, Alina Yusupova, Timur Zaripov və Hüseyn Cəlilin əsərləri əsasında hazırlanmış video instalyasiya ilə müşayiət olunacaq. Proqram ümumilikdə 4 saat davam edəcək və hər biri 2 saat olmaqla iki hissədən ibarət olacaq. İştirak yalnız əvvəlcədən qeydiyyat əsasında mümkündür. Mühazirələr Azərbaycan dilində aparılacaq.

Proqram haqqında: Kurator və sənətşünas Mənsurə Məmmədəliyevanın “Ornamentdən alqoritmə: Azərbaycan xalçasının ənənədən müasirliyə təkamülü” mövzusunda mühazirəsi xalçanın mədəni şüurdan rəqəmsal incəsənətə transformasiyasını əhatə edir. Kurator və sənət nəzəriyyəçisi Bəxtiyar Əlinin mühazirəsi isə “Naxışdan əlifbaya: vizual dilin səyahəti” mövzusuna həsr olunub. Atesh Hub-un mentoru - Azərbaycanın Əməkdar rəssamı, kurator Səbinə Şıxlinskaya. Koordinator - Aqnessa Tariverdiyeva.

DanceAbility Azərbaycan İnklüziv Multidissiplinar Sərgini təqdim edir | Müasir İncəsənət Mərkəzi | Qüllə küç. 15, İçərişəhər, Bakı | 2-3 may 2026 Şəxsi hekayələrdən və “Azərxalça” ASC toxucularının təcrübəsindən ilhamlanan bu tədbir xalçanı yalnız ənənəvi obyekt kimi deyil, canlı və paylaşılmış təcrübə kimi təqdim edir. Müasir üslubda rəqəmsal performans, hekayə təqdimatı, vorkşop və panel müzakirələrini bir araya gətirən proqram çərçivəsində bütün fəaliyyətlər əlilliyi olan və olmayan şəxslərin birgə iştirakı ilə hazırlanır və həyata keçirilir. İnsan mərkəzli dizayn prinsipləri əsasında qurulan tədbir Azərbaycan və ingilis dillərində keçiriləcək. Bu yanaşma çərçivəsində əlçatanlıq təmin ediləcək: işarət dili tərcüməsi, audio təsvir və müxtəlif ehtiyaclara uyğunlaşdırılmış təqdimat formatları. DanceAbility Azərbaycan keçiriləcək tədbiri ziyarət etməyə, xalça mədəniyyətini yaxından tanımağa və xatirələri canlandıraraq yaşatmağa dəvət edir. Xalça mədəniyyəti yaşadıqca yeni hekayələr yaranır, nəsillərdən nəsillərə ötürülür və paylaşılmağa davam edir. “Nənəmin Xalçası” tədbirinin əsas sponsoru bp şirkətidir. Beynəlxalq Xalça Festivalı “Azərxalça” ASC və “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin təşkilatçılığı, İqtisadiyyat Nazirliyi və İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Agentliyinin - AZPROMO-nun dəstəyi ilə keçirilir.

DanceAbility Azərbaycan haqqında: DanceAbility Azərbaycan 2017-ci ildə Nigar Sultanova tərəfindən təsis olunub və əlilliyi olan və olmayan insanları bir araya gətirərək inklüziv icmaların formalaşmasına töhfə verir. DanceAbility®️ metoduna əsaslanan fəaliyyətləri vasitəsilə incəsənət, hərəkət və təhsil proqramlarını birləşdirir, bərabər iştirak imkanlarını təşviq edir və inklüzivlik mədəniyyətinin inkişafına xidmət edir.